Promovenda: meer nodig dan standaardflats voor doorstroming onder ouderen

Er is meer nodig dan standaardflats om senioren hun grote woning te laten inruilen voor een kleiner alternatief. Om die doorstroming op gang te brengen, moet er meer met deze mensen worden gepraat in plaats van over ze. Dat zegt economisch geograaf Petra de Jong.

De Jong onderzocht voor haar proefschrift ‘No place like home?’ de verhuismobiliteit en woonvoorkeuren van ouderen in Nederland. 9 september promoveert ze aan de Rijksuniversiteit Groningen (RuG) op dit onderwerp.
‘Toneel van dierbare herinneringen’
In de wooncrisis worden ouderen steeds vaker aangemerkt als degenen die huizen ‘bezet’ houden, zei De Jong in het NOS Radio 1 Journaal. “Maar zolang er geen gevoel van urgentie is, bijvoorbeeld vanwege lichamelijk ongemak, is de noodzaak te verhuizen niet heel groot.”
“En ja, het huis is misschien wat aan de grote kant en de tuin wordt wat bewerkelijker, maar vaak is men erg gehecht aan de woning en leefomgeving. Het is het toneel geweest van vele dierbare herinneringen.”
Daar komt bij dat een woning door de bewoners meestal voor een groot deel is afbetaald of al voor een lange tijd wordt gehuurd. “Daardoor zijn de kosten laag. En los van die kosten is verhuizen ook een hele opgave, dus het wordt zo lang mogelijk uitgesteld.”
Aantrekkelijk én betaalbaar alternatief
Het is dus niet gemakkelijk om iemand aan te moedigen naar een kleinere woning te verhuizen, zegt De Jong. Ook omdat de aangeboden alternatieven vaak niet toereikend zijn of überhaupt niet beschikbaar vanwege de schaarste op de woningmarkt.
“Want dat alternatief moet aantrekkelijker en betaalbaar zijn. Daarnaast willen mensen het liefst in de buurt blijven van waar ze wonen. Verder blijkt uit mijn onderzoek: de ene oudere is de andere niet. Dat vertaalt zich in hoe men graag zou willen wonen.”
Met standaard seniorenwoningen worden de meeste ouderen daarom niet over de streep getrokken, zegt De Jong. Er is vanuit dat perspectief nog genoeg te winnen als het gaat om het op gang brengen van de doorstroom.
Geschiktheid huidige woonsituatie
Uit haar onderzoeksresultaten blijkt dat bepaalde kenmerken van de huidige woonsituatie niet per se overeenkomen met een aantal zeer gewaardeerde kenmerken van de woningen en de leefomgeving in het keuze-experiment. De locatie van de buurt, het woningtype en de toegankelijkheid (zowel intern als extern) van de woning zijn hiervan goede voorbeelden. “Ik kan niet concluderen dat de keuze om de huidige woonsituatie te continueren te danken is aan de geschiktheid van deze woning en/of leefomgeving” zegt De Jong op de website van de RuG. “Dat betekent dat de bestaande woonsituatie uiteindelijk ongeschikt kan worden om te blijven wonen.”
“Het is gewoon beter om ouderen vanaf begin af aan mee te nemen in een op hen gerichte ontwikkeling”, zegt De Jong. “Ga vooral met ze in gesprek en laat ze zelf vertellen hoe ze graag willen wonen en wat hun eisen en voorkeuren zijn. Maar pretendeer vooral niet te weten wat ouderen willen, want daarvoor is die groep echt te divers.”
Lees ook: ‘verschillen in leefstijl ouderen vraagt om aanpassing woningen’

doorstroming woningmarkt, Nieuws, ouderen, Politiek en beleid, promotieonderzoek, senioren, seniorenwoningen, Woningmarkt en economie